نهال انجیر کشت بافت

انجیر را از تیره توت‌ها و از جنس فیکوس می‌دانند. انجیر گونه ای آسیایی از گیاهان گلدار خانواده انجیران است. این درخت بومی خاورمیانه و آسیای غربی است. درخت انجیر یکی از بلندترین درختان است که آب و هوای گرم و بارانی را دوست دارد. این درخت زادگاهی مدیترانه ای دارد و معمولا در هوای سرد دوام نمی آورد. برگ های این درخت پهن، کرک دار و دارای شیارهای عمیق هستند. این درخت خزان پذیر است، به این معنی که پس از شروع فصل پاییز، برگ های آن شروع به زرد شدن میکنند و در نهایت میریزند. ریشه درختان انجیر معمولا عمق زیادی ندارند، با این حال بعضی اوقات ریشه آن ها به طرز عجیبی عمیق می‌شود. میوه درخت انجیر روی شاخه آن ساخته می‌شود. در ایران درخت انجیر به ویژه نوع خودرو یا کوهستانی آن که به انجیر کوهی نام ور است، بسیار قدیمی است.
با پیشرفت فناوری های زیستی، تولید نهال های انجیر  به روش کشت بافت به یکی از کارآمدترین روش های تکثیر این گیاه ارزشمند تبدیل شده است. در این روش، به جای استفاده از قلمه یا بذر، از بخش های کوچک و استریل گیاه مادری در محیط های کنترل شده آزمایشگاهی استفاده می‌شود تا گیاهچه های جدید و یکنواخت تولید گردند.
نهال های حاصل از کشت بافت دارای چندین ویژگی ممتاز نسبت به نهال های معمولی هستند. مهم ترین ویژگی آن ها یکنواختی ژنتیکی است، یعنی تمام گیاهان تولید شده از نظر رشد رویشی، کیفیت میوه و زمان باردهی تقریبا یکسان هستند. این موضوع در مقیاس تجاری اهمیت ویژه ای دارد، زیرا باغدار میتواند عملکرد یکنواخت و قابل پیش بینی داشته باشد.
از دیگر مزایا میتوان به عاری بودن از بیماری ها و آفات ویروسی اشاره کرد. چون در فرآیند کشت بافت از بافت های سالم و ایزوله استفاده می‌شود، احتمال انتقال بیماری تقریبا صفر است. همچنین، به دلیل رشد در محیط های استریل، نهال ها ریشه های قوی و سالمی دارند و هنگام انتقال به خاک، درصد بقای آن ها بسیار بالا است.
انجیر گونه ها و ارقام مختلفی دارد و برخی از آن ها برای کشت بافت مناسب تر هستند‌. از میان ارقام شناخته شده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. انجیر زرد استهبان: یکی از مرغوب ترین ارقام صادراتی ایران با طعم شیرین و پوست نازک.
۲. انجیر سیاه ممتاز: مقاومت بالا به خشکی و کیفیت بالای میوه برای تازه خوری‌.
۳. انجیر سبز و شاه انجیر: دارای میوه های درشت تر، مناسب تازه خوری و فرآوری صنعتی.
در روش کشت بافت میتوان با انتخاب دقیق ژنوتیپ، ویژگی های خاص مانند مقاومت به تنش شوری، زودرسی یا درشتی میوه را تثبیت کرد.
نهال انجیر کشت بافت پس از انتقال از آزمایشگاه به گلخانه نیازمند دوره سازگاری هستند‌. در این مرحله، گیاهان به شرایط طبیعی تر محیط عادت داده می‌شوند تا بتوانند در زمین اصلی رشد کنند‌. این نهال ها معمولا رشد اولیه سریع تری نسبت به نهال های قلمه ای دارند و زودتر به بار مینشینند‌‌. از نظر نیازهای محیطی، مانند سایر ارقام انجیر، این نهال ها نیز به نور زیاد، خاک سبک و زهکش دار و اقلیم نیمه خشک تا مدیترانه ای علاقه مند هستند. آبیاری منظم اما غیر سنگین برای آن ها ضروری است، چون ریشه انجیر نسبت به ماند آب حساس است.